اقتصاد آمریکا با تهدید رکود تورمی مواجه شد

به گزارش صدای بورس، یک ماه پس از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، شوک بسته شدن تنگه هرمز همه چیز را از زنجیره‌های تأمین گرفته تا سفرهای هوایی، زیر و رو کرده است. در حالی که قیمت هر بشکه نفت از ۷۰ دلار قبل از جنگ به بالای ۱۰۰ دلار رسیده است، قیمت بنزین در ایالات متحده به ۴ دلار در هر گالن رسیده است که بالاترین قیمت از زمان حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ است. و در آن سوی جهان، مصرف‌کنندگان در مکان‌هایی مانند فیلیپین و هند ساعت‌ها در صف سوخت منتظر می‌مانند، زیرا دولت‌ها در حال کاهش عرضه هستند.

فاتح بیرول، رئیس آژانس بین‌المللی انرژی، اوایل این هفته به خبرنگاران در استرالیا گفت: «اگر این بحران همچنان ادامه یابد، هیچ کشوری از اثرات آن در امان نخواهد بود.» این شوک تأمین انرژی، تورم را افزایش می‌دهد که می‌تواند به معنای نرخ بهره بالاتر باشد که می‌تواند منجر به رکود اقتصادی شود. برخی از اقتصاددانان نسبت به رکود تورمی وحشتناک به سبک دهه ۱۹۷۰، طوفانی تمام عیار از قیمت‌های بالا، اقتصاد راکد و افزایش بیکاری هشدار می‌دهند.

این جنگ همچنین زنجیره‌های تأمین کالاهایی مانند هلیوم، یک جزء حیاتی در تراشه‌های نیمه‌هادی که انقلاب هوش مصنوعی را تقویت می‌کنند، و همچنین کود شیمیایی را مختل می کند که می‌تواند به مرور زمان منجر به افزایش قیمت مواد غذایی شود.

اینکه جنگ ایران چقدر طول بکشد، احتمالاً به این بستگی دارد که جهان چقدر می‌تواند در برابر تأثیر اقتصادی آن مقاومت کند. در اینجا برخی از راه‌های اصلی گسترش این تأثیر آورده شده است.

جهش قیمت نفت

قیمت جهانی نفت از زمان آغاز درگیری نظامی در اواخر فوریه، عمدتاً به دلیل بسته شدن تقریبی تنگه هرمز، به شدت افزایش یافته است. حدود ۲۰ درصد از عرضه نفت و گاز طبیعی مایع جهان از طریق آبراه ساحلی ایران عبور می‌کند. سایر مراکز اصلی نفت در سراسر خاورمیانه نیز آسیب دیده‌اند، از جمله بندر فجیره امارات متحده عربی، که باعث افزایش بیشتر قیمت نفت به بیش از ۱۰۰ دلار در هر بشکه شده است.

برای یک فرد عادی، سقوط به معنای دو چیز است: خرج کردن پول بیشتر در پمپ بنزین و افزایش هزینه‌های انرژی. در آمریکا، میانگین قیمت ملی بنزین روز یکشنبه به ۳.۹۸ دلار رسید که نسبت به ۲.۹۸ دلار در فوریه افزایش یافته است. برخی از کشورها در تلاشند تا از طریق جیره‌بندی، شوک قیمت را کاهش دهند. این شامل فیلیپین می‌شود، جایی که مقامات یک هفته کاری موقت چهار روزه را برای کارگران فدرال اجرا کردند و از مشاغل خواستند که در مصرف انرژی صرفه‌جویی کنند. پاکستان همچنین هفته کاری کوتاه‌تری را اجرا کرد، مدارس را به مدت دو هفته تعطیل کرد و کارمندان بخش دولتی را مجبور به دورکاری از خانه کرد تا نفت سهمیه‌بندی شود. این ماه، آژانس بین‌المللی انرژی ۴۰۰ میلیون بشکه نفت از ذخایر خود را برای کاهش نوسانات اقتصادی جهانی آزاد کرد. این آژانس اعلام کرد که این جنگ «بزرگترین اختلال عرضه در تاریخ بازار جهانی نفت» را ایجاد می‌کند.

سقوط بورس های آمریکا

ترامپ در استفاده از کلمات مهارت دارد و از آنها به صورت استراتژیک برای تأثیرگذاری بر بازارها استفاده کرده است. با این حال، به نظر می‌رسد معامله‌گران سهام این هفته هوشیار بوده‌اند، زیرا چندین بورس وارد محدوده اصلاح قیمت شده‌اند. دو شاخص اصلی داو جونز و نزدک ۱۰۰ اکنون در نیمه راه بازار نزولی هستند. شاخص دوم، که عمدتاً از شرکت‌های فناوری آمریکایی تشکیل شده و از قبل از عدم اطمینان در مورد تأثیر هوش مصنوعی بر شرکت‌های نرم‌افزاری رنج می‌برد، در پایان معاملات روز جمعه وارد محدوده اصلاح قیمت شد. در همین حال، شاخص گسترده‌تر S&P ۵۰۰ تا پایان روز جمعه پنجمین هفته ضرر خود را ثبت کرد و پس از اوج ژانویه تقریباً ۶۹۸۰ واحدی، تنها کمی با اصلاح قیمت فاصله دارد.

یک موسسه تحقیقاتی گفت اگر ضررها با این سرعت ادامه یابد، این یک محرک قوی برای ترامپ خواهد بود تا در استراتژی جنگی خود تجدید نظر کند.

سایه تهدید رکود تورمی بر آمریکا پس از ۵ دهه

آخرین باری که رکود تورمی در اقتصاد آمریکا رخ داد، در دهه ۱۹۷۰، نیز به دلیل قیمت نفت بود. این رکود اقتصاد ایالات متحده را ویران کرد، استانداردهای زندگی را کاهش داد و فشار مالی شدیدی را بر مصرف‌کنندگان ایجاد کرد. رکود تورمی اغلب بدترین سناریو برای اقتصاد در نظر گرفته می‌شود زیرا حل آن دشوار است. فدرال رزرو در توانایی خود برای کاهش نرخ بهره برای کاهش رکود اقتصادی محدود خواهد شد، زیرا این امر خطر تورم بیشتر را به همراه خواهد داشت. جروم پاول، رئیس فدرال رزرو، در یک کنفرانس مطبوعاتی در اوایل این ماه، تهدید رکود تورمی را رد کرد. پاول گفت که شرایط اقتصادی فعلی دشوار است، اما فکر نمی‌کند که با دهه ۱۹۷۰ قابل مقایسه باشد. با این حال، پل کروگمن، اقتصاددان، چندان مطمئن نیست.

صنعت هواپیمایی زیر بار بنزین گران

صنعت هواپیمایی بلافاصله پیامدهای جنگ را احساس کرد. بسته شدن حریم هوایی در منطقه، خطوط هوایی را مجبور به تغییر مسیر یا لغو پروازها کرد و گردشگران را سرگردان گذاشت. دبی اینترنشنال به تدریج فعالیت برخی پروازها را از سر گرفته است، اما بسیاری از فرودگاه‌ها یا فعالیت محدودی دارند یا پروازهایشان را به حالت تعلیق درآورده‌اند. بسیاری از سفارتخانه‌های ایالات متحده در خاورمیانه نیز بسته هستند و تعداد زیادی از مسافران بدون راه مشخصی برای بازگشت به خانه سرگردان مانده‌اند. یک آمریکایی که هنگام شروع جنگ از دبی بازدید کرده بود به بیزینس اینسایدر گفت که به دلیل عدم حمایت دولت احساس می‌کند "به او خیانت شده و تنها گذاشته شده است". اگرچه امارات متحده عربی اعلام کرد که "تمام هزینه‌های میزبانی و اقامت مسافران آسیب‌دیده و سرگردان" را متحمل خواهد شد، اما برخی از گردشگران در انتظار رزرو بلیط برای بازگشت به خانه، هزاران دلار هزینه اضافی متحمل شده‌اند. و اکنون قیمت سوخت جت سر به فلک کشیده و بلیط هواپیما را گران‌تر کرده است. طبق اعلام انجمن بین‌المللی حمل و نقل هوایی، سوخت جت در ۲۰ مارس به طور متوسط به ۱۹۷ دلار در هر بشکه رسید. قیمت در پایان فوریه ۹۹ دلار بود. برخی از خطوط هوایی - مانند کانتاس و ایر ایندیا - قیمت بلیط را افزایش داده اند و هزینه‌های آن را به مصرف‌کنندگان منتقل کرده اند.

اختلال در عرضه گوگرد، هلیوم و کود شیمیایی

نفت بیشترین تیتر خبرها را به خود اختصاص داده است. با این حال، کالاهای دیگری نیز وجود دارند که با اختلالات زنجیره تأمین مواجه هستند. و این کالاها بر همه چیز، از انقلاب هوش مصنوعی گرفته تا قیمت مواد غذایی، تأثیر خواهند گذاشت. به عنوان مثال، گوگرد یک محصول جانبی فرآوری نفت و گاز است. این ماده به طور هوشمندانه‌ای برای کمک به استخراج فلزاتی مانند مس و لیتیوم بازیافت می‌شود. این فلزات با توجه به رقابت شرکت‌های هوش مصنوعی برای ساخت مراکز داده جهت تأمین انرژی محصولاتشان، تقاضای زیادی دارند. آنها همچنین در تولید خودروهای برقی استفاده می‌شوند. گوگرد همچنین کلید تولید اوره، یک کود تخصصی پرکاربرد، است.

یک سوم از عرضه جهانی کود نیز از تنگه هرمز عبور می‌کند. اختلال طولانی مدت در عرضه کود، کشاورزان را مجبور به سهمیه‌بندی مصرف آن می‌کند که منجر به کاهش بازده محصولات و در نهایت افزایش قیمت مواد غذایی می‌شود و به مصرف‌کننده متوسط در جایی که بیشترین آسیب را می‌بیند، آسیب می‌رساند.

جنگ علیه ایران نیز بر عرضه هلیوم تأثیر می‌گذارد. قطر تقریباً یک سوم هلیوم جهان را تأمین می‌کند، یک محصول جانبی تولید گاز طبیعی مایع که برای تولید نیمه‌هادی‌ها حیاتی است. این ضربه دیگری به هوش مصنوعی است، یکی از صنایع کلیدی که اقتصاد ایالات متحده را تقویت می‌کند.

برای حل همه این اختلالات، به یک توافق صلح بین ایالات متحده، اسرائیل و ایران نیاز است. در حال حاضر، دستیابی به یک توافق همچنان دور از دسترس است.